· Makale Gönderme · Makale Değerlendirme
2013, Cilt 4, Sayı 2, Sayfa(lar) 057-063
[ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ve Hastalığa Kanıt Penceresinden Bakış
Gül Sultan Özeren
Sinop Üniversitesi, Sağlık Yüksekokulu, Sinop, Türkiye
Anahtar Kelimeler: otistik bozukluk, kanıta dayalı uygulamalar, gözden geçirme
Özet
Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğu, bu tanıya sahip olan çocuk/ ergen/ yetişkinlerin ve ailelerinin, tüm yaşamlarını önemli ölçüde etkilemekte ve onları sürekli daha etkili tedavi arayışlarına yönlendirmektedir. Bu çalışmada, Otizm Spektrum Bozukluğu hakkında özet bilgiler sunularak, buna yönelik kanıt temelli güncel yaklaşımlar için gözden geçirilen, kanıt değeri yüksek olan uygulamalarla birlikte, henüz kanıtlanmamış uygulamalar ve kanıt değeri taşıyabilecek bazı çalışmalar hakkındaki uzman yorumlarına yer verilmiştir.

Gereç ve Yöntemler: 2012 yılı Şubat ve Eylül ayları arasında Science Direct, EBSCO Host, Pubmed, Medscape, Medline ve Cochrane Database veri tabanları, Otizm Spektrum Bozukluğu için kanıt temelli uygulama ve yaklaşımlar içeren tüm makaleler yönünden gözden geçirilmiştir.

Bulgular: Toplamda yaklaşık ikibinin üzerinde bireyi kapsayan randomize ve yarı randomize kontrollü çalışmalar, onüçü metaanaliz ya da sistematik derleme niteliğinde olmakla birlikte yaklaşık yüzelli yayın incelendi. Otizm Spektrum Bozukluğuna yönelik uygulama ve yaklaşımlar kanıt temelli irdelenirken, ek olarak konu başlıkları belirlenip, sonuç ve yorumlar bu düzende sunulmaya çalışılmıştır. Bu başlıklar, Erken dönem yoğun davranışsal terapilerin etkinliği, müzik terapinin etkinliği, yoğun ve uzun süreli uygulamalı davranış analizi etkileri, davranışsal ve gelişimsel müdahalelerin etkinliği, ebeveyn-aracılı erken müdahalenin etkinliği, gluten ve kazeinin etkileri, akupunktur uygulamaları, işitsel entegrasyon tedavisi, B6 vitamini ve magnezyum etkinliği, omega-3 yağ asitlerinin takviyesinin etkinliği, seratonin geri alım inhibitörlerinin kullanımı olarak belirlenmiştir.

Sonuç: Günümüzde kanıta “dayalı sağlık uygulamaları” ve “kanıta dayalı tıp” kavramları tüm dünya ile birlikte ülkemizde de etkili bir şekilde yerine oturmaktadır. Burada ele alınan birçok uygulamanın, kanıt temelinde ele alınmasıyla ortaya çıkan sonuçların “yetersiz kanıt düzeyini” işaret etmesi, yalnızca uygulamanın yanlış ya da eksik olmasını değil, henüz yeterli sayıda kapsamlı ve kaliteli çalışmaya ulaşılamadığını da düşündürebilir.

  • Başa Dön
  • Özet
  •